Đội Nhóm Và Phát Triển Bản Thân – Bài Học Tôi Học Được Khi Theo Học Thầy Phạm Thành Long

Vì sao tôi viết bài này

Sau khi chia sẻ về tư duy nền và tư duy kinh doanh trong hai bài trước, tôi muốn viết tiếp về một bài học rất quan trọng mà tôi học được khi theo học Phạm Thành Long: đó là đội nhóm và phát triển bản thân. Tôi viết bài này với tư cách một người học trò, một người đã từng làm sai, từng làm một mình quá lâu, và chỉ thực sự hiểu ra vấn đề khi được thầy chỉ thẳng.

Muốn đi nhanh thì đi một mình, muốn đi xa phải có đội nhóm

Muốn đi nhanh thì đi một mình, muốn đi xa phải có đội nhóm. Câu này nghe đơn giản, nhưng với tôi, đây là một bài học “đắt” nhất trong hành trình kinh doanh. Giai đoạn đầu, đi một mình thường là lựa chọn hợp lý. Bạn chưa có nhiều tiền, chưa có quy trình, chưa đủ việc để thuê người, và quan trọng nhất là bạn cần tự làm để hiểu nghề, hiểu khách, hiểu sản phẩm. Đi một mình lúc đó giúp bạn ra quyết định nhanh, triển khai nhanh, thử sai nhanh. Bạn muốn đổi một mẫu quảng cáo, đổi một câu chốt sale, đổi một trang bán hàng, bạn làm ngay trong đêm. Tốc độ đó là lợi thế. Nó giúp bạn sống sót ở những tháng đầu tiên của khởi nghiệp và kinh doanh online.

Nhưng vấn đề bắt đầu xảy ra khi bạn giữ nguyên cách làm đó quá lâu. Khi doanh thu tăng lên, lượng khách nhiều hơn, đơn hàng nhiều hơn, tin nhắn nhiều hơn, số vấn đề phát sinh cũng tăng theo. Lúc này, “đi một mình” không còn là tốc độ nữa, mà trở thành cái trần. Bạn có thể giỏi, nhưng một ngày bạn chỉ có 24 giờ. Bạn có thể chăm, nhưng năng lượng bạn có hạn. Bạn có thể chịu được một thời gian, nhưng cơ thể và tinh thần không chịu được mãi. Nhiều người rất giỏi marketing, giỏi bán hàng, nhưng vẫn không đi xa vì bị kẹt ở một vòng lặp: sáng xử lý tin nhắn, trưa chạy quảng cáo, chiều giao hàng, tối làm nội dung, khuya xử lý khiếu nại. Làm miết, nhưng không có thời gian để nghĩ chiến lược, không có thời gian để xây hệ thống, không có thời gian để nâng cấp bản thân. Lúc đó, bạn không còn là người làm chủ doanh nghiệp, mà đang tự làm thuê cho chính mình.

Tôi học được từ thầy Phạm Thành Long một điều rất rõ: doanh nghiệp muốn đi xa phải có đội nhóm, nhưng đội nhóm không phải để “đỡ việc” cho bạn cho khỏe. Đội nhóm là để doanh nghiệp có năng lực mở rộng. Khi có đội nhóm, bạn mới tách được hai việc rất khác nhau: việc vận hành và việc lãnh đạo. Vận hành là làm cho hệ thống chạy đúng mỗi ngày. Lãnh đạo là quyết định hướng đi, đặt chuẩn mực, xây văn hóa, đào tạo và phát triển con người. Nếu bạn cứ ôm vận hành, bạn sẽ không bao giờ làm tròn vai trò lãnh đạo. Và khi vai trò lãnh đạo bị bỏ trống, doanh nghiệp sẽ chạy theo ngày, theo tuần, theo cảm xúc, không có đường dài.

Muốn đi xa phải có đội nhóm còn vì một lý do quan trọng nữa: bạn không thể nhân bản chính mình nếu không có con người. Bạn có thể làm tốt một lần, nhưng để làm tốt 100 lần, 1.000 lần, bạn cần quy trình và người thực hiện quy trình đó. Đội nhóm là cách bạn nhân bản năng lực, nhân bản sự hiện diện, nhân bản chất lượng. Khi bạn không có đội nhóm, mọi thứ phụ thuộc vào “hôm nay bạn có khỏe không”, “hôm nay bạn có hứng không”, “hôm nay bạn có rảnh không”. Doanh nghiệp kiểu đó rất mong manh. Chỉ cần bạn bệnh một tuần, doanh thu tụt. Chỉ cần bạn bận việc gia đình, khách hàng bị chậm phản hồi. Chỉ cần bạn mệt, chất lượng giảm. Đi nhanh thì được, nhưng đi xa thì rất rủi.

Tôi cũng từng mắc một cái bẫy: nghĩ rằng “tôi làm nhanh hơn người khác, tôi làm kỹ hơn người khác, tôi giao cho người khác tôi không yên tâm”. Câu này đúng một phần ở giai đoạn đầu, nhưng nếu bạn giữ nó mãi, nó sẽ biến bạn thành nút thắt của chính doanh nghiệp. Lúc đó, bạn không thiếu người, bạn thiếu khả năng xây hệ thống để người khác làm đúng. Và đây là điểm khác biệt giữa người làm tự do và người xây doanh nghiệp. Người làm tự do tối ưu kỹ năng cá nhân. Người xây doanh nghiệp tối ưu hệ thống và con người.

Tất nhiên, xây đội nhóm không phải cứ tuyển vài người là xong. Nếu tuyển người mà không có chuẩn mực, không có quy trình, không có đào tạo, thì đội nhóm sẽ thành gánh nặng. Vì vậy, đội nhóm đúng nghĩa bắt đầu từ ba việc: bạn xác định rõ mục tiêu và hướng đi, bạn viết ra quy trình đơn giản cho những việc lặp lại, và bạn đặt chuẩn mực làm việc rõ ràng. Khi ba thứ đó có, bạn mới tuyển người vào “đúng chỗ”, rồi đào tạo để họ làm được việc. Khi đội nhóm ổn, bạn bắt đầu rút khỏi việc vụn, dành thời gian cho chiến lược, cho tối ưu sản phẩm, cho xây thương hiệu, cho phát triển bản thân. Đó là lúc doanh nghiệp bắt đầu có đường dài.

Vì vậy, tôi không nói “đi một mình là sai”. Đi một mình ở giai đoạn đầu có thể là con đường đúng. Nhưng làm một mình mãi thì chắc chắn là sai nếu bạn muốn đi xa. Bạn sẽ kiệt sức trước khi doanh nghiệp kịp lớn. Muốn đi nhanh thì đi một mình, muốn đi xa phải có đội nhóm. Và đội nhóm, nếu được xây đúng, sẽ không chỉ giúp bạn bớt việc, mà giúp bạn có tương lai.

Đội nhóm không phải để đỡ việc, mà để doanh nghiệp sống được khi mình không có mặt

Đội nhóm là hệ thống con người

Thầy Phạm Thành Long không dạy xây đội nhóm theo kiểu tuyển người cho đông. Thầy dạy rằng đội nhóm là hệ thống con người được dẫn dắt bằng chuẩn mực và kỷ luật. Khi doanh nghiệp có đội nhóm đúng nghĩa, công việc không phụ thuộc hoàn toàn vào một cá nhân. Doanh nghiệp lúc đó mới bắt đầu có khả năng mở rộng.

Người chủ phải học cách rút khỏi vận hành

Một bài học rất khó nhưng rất thật mà tôi học được là: người chủ càng ôm việc, doanh nghiệp càng nhỏ. Khi người chủ chịu lùi lại, xây quy trình, xây chuẩn mực, đào tạo người kế thừa, doanh nghiệp mới có cơ hội lớn lên. Đây không phải lý thuyết, mà là điều tôi đã tự trải qua.

Phát triển bản thân không phải lựa chọn, mà là nghĩa vụ của người lãnh đạo

Doanh nghiệp đi đến đâu là do người đứng đầu

Thầy Phạm Thành Long thường nhấn mạnh rằng doanh nghiệp là tấm gương phản chiếu của người lãnh đạo. Người lãnh đạo thiếu kỷ luật, doanh nghiệp rối. Người lãnh đạo không học, doanh nghiệp dừng. Khi tôi nhìn lại mình, tôi thấy rất rõ điều này. Trước khi mong đội nhóm thay đổi, người chủ bắt buộc phải thay đổi trước.

Kỷ luật cá nhân tạo ra uy tín lãnh đạo

Đội nhóm không nghe lời nói hay khẩu hiệu. Đội nhóm nhìn vào hành vi mỗi ngày của người đứng đầu. Cách dùng thời gian, cách giữ lời hứa, cách tuân thủ chuẩn mực. Khi người lãnh đạo có kỷ luật, đội nhóm mới tin. Khi có niềm tin, doanh nghiệp mới vận hành ổn định.

Những sai lầm tôi từng mắc khi xây đội nhóm

Sai lầm đầu tiên là xây đội nhóm khi chưa rõ mình là ai và muốn đi đâu. Không có tầm nhìn và chuẩn mực rõ ràng, đội nhóm sẽ làm việc theo cảm tính. Sai lầm thứ hai là không trao quyền, khiến mọi quyết định đều dồn về một người. Sai lầm thứ ba là xem nhẹ việc đào tạo, trong khi theo tư duy của thầy Phạm Thành Long, đào tạo là việc phải làm liên tục, không phải làm một lần cho có.

Vai trò mới của người làm marketing khi bước sang làm chủ

Khi còn làm một mình, tôi tập trung vào kỹ thuật marketing. Nhưng khi bắt đầu xây đội nhóm, vai trò của tôi buộc phải thay đổi. Từ người trực tiếp làm sang người thiết kế hệ thống. Từ chạy từng chiến dịch sang xây quy trình lặp lại. Đây là bước chuyển rất khó, nhưng nếu không làm, người làm marketing sẽ mãi bị kẹt ở vai trò kỹ thuật.

Điều tôi muốn gửi đến học viên và khách hàng của mình

Tôi chia sẻ bài viết này không phải để nói rằng ai cũng phải có đội nhóm lớn, mà để nói rằng muốn đi đường dài, bạn không thể đi một mình mãi. Nếu bạn đang giỏi kỹ thuật nhưng thấy mình ngày càng mệt, rất có thể đã đến lúc bạn cần nhìn lại vai trò của mình trong doanh nghiệp. Những gì tôi học được từ thầy Phạm Thành Long giúp tôi hiểu rằng: phát triển bản thân và xây đội nhóm không phải để làm màu, mà để doanh nghiệp không sụp khi mình dừng lại.

Đội nhóm và phát triển bản thân là mảnh ghép khiến nhiều người kinh doanh online không thể đi xa. Khi mảnh ghép này được đặt đúng chỗ, doanh nghiệp bắt đầu vận hành nhẹ hơn, bền hơn. Ở bài tiếp theo, tôi sẽ chia sẻ vì sao tôi luôn khuyên doanh nhân nên tìm hiểu Phạm Thành Long từ gốc, học đúng chỗ, đúng giai đoạn, và nên bắt đầu từ đâu để không học lan man, không lãng phí thời gian và tiền bạc.